Bossche Encyclopedie

b. Petrus

Onder de opengewerkte dubbelspiraal die gewijd is aan de apostel en evangelist Johannes, is in het gesloten benedendeel van het zuidwestelijke hoge wangstuk de figuur van de apostel Petrus gesneden. Johannes' broer, de apostel Jacobus de Meerdere, staat, zoals we zagen, als vrijstaand beeldje voor de dubbele spiraal. De drie nu genoemde apostelen - Johannes, Petrus en Jacobus - waren te zamen Christus' meest dierbare leerlingen en komen als zodanig in verschillende context als drietal voor (zie hiervoor, p. 52). De prins der apostelen, Petrus, is hier volgens zijn gebruikelijke iconografie weergegeven met weelderige baard en de sleutels als attribuut in de rechterhand en aan zijn gordel. In de linkerhand houdt Petrus een fors met dubbele klampen gesloten boek voor zich.
Pater Concordius van Goirle gaf in 1946 in zijn commentaar bij de foto's van Martien Coppens de volgende verklaring voor de nogal nadrukkelijke aanwezigheid van Petrus

in de koorbankdecoratie:¹⁰ 'Als pendant van St. Lambertus heeft ook St. Pieter waarschijnlijk hier een plaats gekregen in verband met het kanunnikenkapittel. St. Lambertus herinnerde aan het Bisdom Luik, waaraan het kapittel zijn ontstaan ontleende; St. Pieter moest er wellicht aan herinneren, dat het kapittel rechtstreeks onder Rome stond: het was immers zo goed als helemaal van den Luiksen Prins-Bisschop onafhankelijk geworden.' Van belang voor de Petrusfiguur op deze plaats en oorspronkelijk dus direct naast de doksaaldoorgang lijkt bovendien dat het vroegere volksaltaar op de koorafsluiting, aldus J. Hezenmans, de apostel Petrus als patroonheilige had;¹¹ tot ver in de zestiende eeuw was dat zo en vermoedelijk veranderde dit pas als gevolg van de middentorenbrand van 1584 en de daarop volgende sloop van het oude en de oprichting van het nieuwe doksaal in de jaren 1610-1613.

Noten
10.	Van Goirle & Coppens 1946, p. 49.
11.	Hezenmans 1866, p. 85; Bierens de Haan 1921, p. 64.

A.M. Koldeweij e.a., De koorbanken in de St.-Janskathedraal te 's-Hertogenbosch (1991) 56, 59

Concordius van Goirle & Martien Coppens, De koorbanken van St. Jan (1946) 59

A.M. Koldeweij e.a., De koorbanken in de St.-Janskathedraal te 's-Hertogenbosch (1991) 56, 57 (afb.), 58

Jan Mosmans, De St Janskerk te 's-Hertogenbosch (1931) 377, 380

Petrus

Zuidwestelijke bankafsluiting

Plaats

b. Petrus

n: vermelding in een voetnoot

Op deze pagina